NIS2 i cyberbezpieczeństwo energetyczne – polskie kompensatory dynamiczne LKD PRO odpowiedzią na nowe wymagania
3 kwietnia weszła w życie nowelizacja ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, która implementuje unijną dyrektywę NIS2
Jedną z najważniejszych zmian jest zastąpienie dotychczasowych operatorów usług kluczowych i dostawców usług cyfrowych nowymi kategoriami: podmiotami kluczowymi oraz podmiotami ważnymi. System obejmie teraz aż szesnaście sektorów, podzielonych na sektory kluczowe i ważne. Do sektorów kluczowych, w których konieczne jest wdrożenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych zapewniających zachowanie najwyższego poziomu bezpieczeństwa zalicza się między innymi sektor energetyczny.
Infrastruktura energetyczna – w tym aktywne kompensatory mocy biernej (SVG) – podlegają już ocenie nie tylko technicznej, ale również regulacyjnej.
Bezpieczeństwo energetyczne i cybernetyczne to jedno zagadnienie
W ostatnich latach Europa doświadczyła poważnych blackoutów:
- Półwysep Iberyjski 2025 – link: 2025 Iberian Peninsula blackout - Wikipedia
- Berlin – link: Najdłuższy od II wojny blackout w Berlinie zakończony - Bankier.pl
- inne incydenty lokalne – link: Fala upałów i awarie. U Niemców coraz częściej gaśnie światło
Zakłócenia te pokazały, jak wrażliwe są systemy energetyczne i jak kosztowne mogą być ich konsekwencje dla przemysłu.
Jednocześnie rośnie liczba incydentów cyber wymierzonych w infrastrukturę przemysłową. Agencje UE (ENISA) wielokrotnie wskazywały sektor energetyczny jako jeden z najbardziej zagrożonych. Przykłady:
- Skoordynowany cyberatak na sektor energetyczny w Polsce – grudzień 2025 - Raport z incydentu w sektorze energii z 29 grudnia 2025 roku | CERT Polska
- Rosyjsko-powiązany cyberatak na polski system elektroenergetyczny – grudzień 2025 - Russian military intelligence hackers likely behind December cyberattacks on Polish energy targets, researchers say | Reuters
- Wielokrotne incydenty cyber na sektor utilities i sieci energetyczne – 2023–2025 - Grid Security – KLRD
Urządzenia energetyczne stają się elementem systemu bezpieczeństwa organizacji.
Wspólnym mianownikiem incydentów cyber są:
- wykorzystanie słabych punktów w systemach OT,
- brak segmentacji IT/OT,
- niekontrolowany dostęp zdalny,
- nieaktualizowane oprogramowanie,
- niedostateczny nadzór nad dostawcami.
Wiele SVG produkowanych poza terytorium Unii Europejskiej nie spełnia wymagań NIS2 w praktyce.
Podkreślamy: problemem nie jest kraj pochodzenia jako taki, lecz brak transparentności i jurysdykcyjnej odpowiedzialności producenta.
W praktyce wiele urządzeń importowanych spoza UE może nie spełniać kluczowych wymagań NIS2 z następujących powodów:
- Ograniczona transparentność firmware
- brak pełnej dokumentacji bezpieczeństwa,
- brak jawnej polityki aktualizacji i patchowania,
- brak dostępności SBOM (Software Bill of Materials),
- aktualizacje wyłącznie przez producenta bez kontroli klienta.
- Niejasna architektura komunikacyjna
- wbudowane konta serwisowe,
- możliwość zdalnego dostępu bez pełnej kontroli użytkownika,
- brak gwarancji, że dane telemetryczne pozostają w UE,
- brak możliwości całkowitego odcięcia komunikacji zewnętrznej.
- Odpowiedzialność prawna poza UE
- brak realnej egzekwowalności zobowiązań w jurysdykcji europejskiej,
- utrudnione dochodzenie roszczeń,
- brak bezpośredniej odpowiedzialności regulacyjnej dostawcy przed organami UE.
- Łańcuch dostaw
NIS2 wymaga zarządzania ryzykiem dostawców.
Jeżeli producent nie zapewnia pełnej transparentności procesów produkcyjnych, testów bezpieczeństwa i aktualizacji – ryzyko regulacyjne przechodzi na użytkownika końcowego.
Jakie wymagania powinien spełniać SVG zgodny z NIS2
Aby urządzenie było zgodne z duchem i wymaganiami NIS2, powinno zapewniać:
Cyber:
- pełną kontrolę nad dostępem zdalnym,
- możliwość wyłączenia komunikacji zewnętrznej,
- lokalne aktualizacje firmware pod kontrolą klienta,
- logowanie zdarzeń i integrację z systemami bezpieczeństwa (SIEM),
- dokumentację bezpieczeństwa dostępną dla audytu,
- odpowiedzialność producenta w jurysdykcji UE.
Technicznie:
- wysokiej jakości moduły mocy (np. SiC) z zapasem temperaturowym,
- pełną diagnostykę online,
- odporność na asymetrię i harmoniczne,
- potwierdzone testy EMC i stabilności.
Operacyjnie:
- lokalny serwis i dostępność części w UE,
- jasno określony cykl życia produktu,
- wsparcie inżynierskie w lokalnej strefie czasowej.
Wniosek
Wybór SVG wyłącznie na podstawie ceny może dziś oznaczać:
- podwyższone ryzyko operacyjne,
- ryzyko niezgodności regulacyjnej,
- trudności podczas audytu NIS2,
- wzrost całkowitego kosztu posiadania w perspektywie kilku lat.
Bezpieczeństwo energetyczne i cyberbezpieczeństwo nie są już oddzielnymi zagadnieniami.
W SVG projektujemy urządzenia jako element infrastruktury krytycznej zakładu:
- pełna kontrola nad software,
- transparentna architektura komunikacyjna,
- odpowiedzialność prawna w UE,
- lokalne wsparcie techniczne.
Jeżeli chcą Państwo zweryfikować, czy obecnie eksploatowane rozwiązania spełniają wymagania NIS2 w zakresie infrastruktury OT – proponujemy krótką, techniczną sesję audytową.